Historie

VELDEKE LIMBURG EN DE KRÎNK WIEËRT

De vereiniging Veldeke Limburg és opgerichtj in 1926 mét as doelstélling ‘t instândhaoje en bevordere vanne Limburgse dialecte en volkscultuur. In Nederlands en Bêls Limburg zeen 11 plaatselike krînge aktief um di-j doelstélling uut te veure. De vereiniging és geneumdj nao de aodst bekindje dialectdichter: Hendrik van Veldeke, woeëvan stândbieëldje staon in Mestreecht en Hasseltj. Eins per jaor keumtj e prachtig Jaorbook uut mét allerlej artikele roond dialect en volkscultuur.

Krînk Wieërt

Inne sieëventjiger jaore woeërte inne hieël provincie plaatselike kringe opgerichtj di-j zelfstendjig aktiviteite koste opzétte. Op zich logisch umdetter hieël groeëte verschille tösse alle regionaal dialecte zeen di-j haost neet centraal aan te steure zeen. Op völ plaatse és toen ouch haard gewêrktj aan woeërdebeuk vör de eîge dialecte.

De krînk Wieërt és opgerichtj in 1978 doeër e paar rasechte Wieërtenare woeëvan de name noow nog naoklînke, zoeë as mr. Stan Smeets, Joke van der Velden, Baerke Adriaens en aod-stadsarchivaris Jan Henkens. As ‘hoêsmêrk’ és toen gekoeëze vör d’n Umbelder, de léste stadsumreuper van Wieërt. Hieël vör de hând ligkendj, want Veldeke wiltj noow wul neet drek ’t noets mer toch zieëker wul ’t dialect uutdrage nao ’t vôlk.

100_8876

Ieërste bestuur

100_8874

Oprichters

 

 

 

 

D’r és vanaaf ‘t begîn enthousiast begónne mét ‘t verzamele van dialectmateriaol, zoeë as (spraek)wuuërd, beejname, verhaole en gedichte. Al in 1979, dus kort nao de oprichting, kwoom ‘t ieërste bukske uut oonger d’n titel “Verhäölkes en Gedichtjes oet ‘t Wieërter lând”, in 1981 gevolgdj doeër de uutgaaf “Name en Gezagdjes oet ‘t Wieërter lând”. Dao-in zeen alle toen verzameldje spraekwuuërd, beejname, straotname, enz., uut Wieërt en Ni-jwieërt opgenoeëme.

De mejwêrking vanne regionaal pörs woor boetegewoeën. Mét de inbring van de ras-Wieërtenare: Piet Hermans, Jo van der Velden en Stan Smeets kos d’r jaorelânk eder waek ’n dialectrubriek gevöldj waere, ieërst in ’t Kanton Wieërt, later in De Trompetter.

100_8880

Indj jaore sieëventjig és ‘n deskundige kemissie begónne mét ‘n megaklus, namelik de samestélling van ‘t ‘Wieërtlands Woeërdebook’. Det és as losbladig book in drej fases uutgegaeve vanaaf 1983.In 1998 kwoom ‘n totaal herzeen en aangevöldje versie van ‘t ‘Wieërtlands Woeërdebook’ uut, ingeboonge in ‘ne sjieke umslaag.

Ouch oeëver ânger thema’s kwome d’r publicaties, zoeë as in 2001 e ‘Straotnamebook’ mét historische achtergroondgegaeves van alle straotname in Wieërt. Beej ’t zulvere jubileum in 2003 kwoom d’r e schoeën vuuërlaesbukske uut mét ‘Wichterverhäölkes’ en in 2009 és ’t groeët spraekwoeërdebook ‘Schoeën gezagdj!’ uutgebrachtj.

De léste ‘aanwinst’ és de uutgebrédje woeërdeliêst van ’t Wieërtlands dae oonger d’n titel ‘Zoeë kalle vae’ in juni 2013 és verschieëne.

Oonger de knop Uutgaves vingdje uutgebrédjer beschriêvinge van alle beuk.

De krînk Wieërt geuftj zelf ’n tiêdschrift uut oonger de naam: ’t Trûmperke. Det verschientj twieë kieër per jaor en dao-in staon gedichte, korte verhäölkes en noets uut de krînk Wieërt.

Ânger activiteite:

Um ’t dialect of ânger erfgood in stând te haoje mójje de jeugd d’rin betrékke.

Daorum schriêve vae vanaaf 1993 jaorliks ‘ne wédstriêd uut vör basisschoeële. Mét ’t vuuërdrage van zelfgekoeëze gedichte kunne de wichter perbieëre um inne priêze te valle en mej te doon aanne groeëte Limburgse finale.

Beej gelaegenheid van ‘t 55-jaorig bestaon van Veldeke Limburg in 1981 és aanne gemeindje Wieërt de Rog in steînmozaïek aangeboeëje dae noow nog vuuër de ingânk van ’t aod stadhoês inne Bieëkstraot ligktj.

Umdet ve hieël benoedj wore nao ’t gebroêk van dialect oonger de jeugd dieëje ve in 1990 ’n ongerzeuk op alle basissschoeële inne regio Wieërt. De uutkomst daovan woor det in Wieërt-stad zoeëwat 62% vanne jongere nog dialect kaldje. Inne boeteni-jje en Ni-jwieërt en Rooj woor det zoeëwat 80 %.

Literatuurpriês

Alle dialec100_8857tschriêvers uut Nederlands en Bêls Limburg uutdage um now wêrk te bliêve schriêve. Det waas de rieëje um in 1982 te starte mét ‘ne wédstriêd um de Veldekepriês vör proza en poezie. De belangstélling daovör gruudje mét de jaore. Bekindje name as Frits Criens uut Haelen, Jo Caris uut Maastreecht, Herman Bors uut Reuver en oeës eîge Annie van Gansewinkel wore oeëts winnaar.

In later jaore zoog ‘t Hoeëfdbestuur van Veldeke de waerde in van dieëze wédstriêd en ongerstuuëndje dae mét subsidies.

Rogmozaiek

Beej gelaegenheid van ‘t 55-jaorig bestaon van Veldeke Limburg in 1981 és aanne gemeindje Wieërt de Rog in steînmozaïek aangeboeëje dae noow nog vuuër de ingânk van ’t aod stadhoês inne Bieëkstraot ligktj.

 Waat doon vae nog?

  • Jaorvergadering mét luchtig beejprogramma
  • Excursies mét e cultureel doel
  • Cursusse Laeze en Schriêve in dialect
  • Vereînigingsaovendje

Kontrebutie

De basiskontrebutie van Veldeke Limburg és € 20,- per jaor. Wieter kunne de krînge ‘n apaarte beejdrage vraoge um eige aktiviteite te beköstige. Vör oeëze krînk és di-j extra beejdrage € 5,- per jaor. Vör alles beejeîn € 25,- per jaor waerdje dus hieëlemaol oppe huuëgdje gehaoje via literatuur, website, aankondiginge van activiteite, enz.

Minse di-j allein mer de eîge krînk Wieërt wille stuuëne kunne “Begunstiger” waere vör ’n vreejwillige jaorlikse beejdrage.

Vör wieter informatie kujje contact opneme mét ’t sikkretariaat van:

Veldeke krînk Wieërt
Jan Moonen
Beatrixlaan 52, 6006 AK Weert
Tillefoon 0495-537790
info@veldekewieert.nl

 

 

Spruuëk
vanne maondj:

Alles oppe tiêd en bógesekook innen herfst
(Gezegd als kinderen zeuren om iets te krijgen)

Oeës beuk

Persuuënlik contact

Sikkertariaat Veldeke Wieërt
Beatrixlaan 52
6006 AK Weert
0495-537790
info@veldekewieert.nl

1474847591_square-facebook

Pârtners:
Veldeke Limburg